JAFFRAY, R.A
R.A Jaffray, mặc dầu là một trong ba vị giáo sĩ tiên phong thuộc Hội Liên Minh Cơ Đốc Truyền Giáo đã đem Tin lành đến Việt nam, nhưng sử sách Giáo hội không thấy có chi tiết nào về thân thế, sự học hành, nguyên quán và năm sinh năm mất của ông cả.
Theo sự nghiên cứu và xem xét tại chỗ của Mục sư Lelacheur thì Việt nam (Annam) lúc đó tức là năm 1893 chưa một ai biết đến Cơ Đốc giáo Cải chánh hoặc Tin lành (Evangelic) là gì cả. Tự nhiên là cũng chưa có một Nhà thờ Tin lành, một Mục sư bản xứ, Thánh Kinh Việt ngữ chưa được dịch ra. Mục sư này kết luận trong bài tường trình tại chỗ của mình, bằng một lời hối thúc có tính chất khẩn cấp như sau: “Cánh cửa Truyền Bá Phúc Âm đang rộng mở ở xứ Đông dương này (Annam). Hãy bước vào truyền giảng Đạo Chúa cho hàng triệu người Việt nam đang sống trong màn đêm âm u của tội lỗi…”
Năm 1899, Jaffray xuôi theo sông Hồng từ phía nam Trung Hoa xuống Hà nội với ý định tìm nơi đặt một trụ sở truyền giáo, nhưng lần đó không thành công. Sau khi thất bại mấy lần nữa; như việc gởi một Giáo sĩ người Canada gốc Pháp đến Việt nam năm 1902, rồi đặt một trạm truyền giáo có mục đích giao liên với miền Bắc Trung hoa để đến Việt nam cũng không đạt được ý muốn.
Giáo sĩ Jaffray mở một kỷ nguyên mới cho công cuộc truyền giáo ở Việt nam khi đưa hai Giáo sĩ là ông Hosler và Hughes đến Đà nẵng vào mùa xuân năm 1911. Lúc bấy giờ thực dân pháp đang cai trị Việt nam, nên họ quyết dùng chánh sách ngu dân để dễ bề bóc lột, cầm giữ thuộc địa này dưới sự cai trị của Sa-tan cả linh hồn và thể xác. Còn một điều nữa, thì theo hòa ước người Pháp ký kết với triều đình Huế (vua nhà Nguyễn) năm 1874 thì chỉ cho phép Pháp và Tây Ban Nha tuyên truyền giáo lý Công giáo La mã mà thôi.
Sau nhiều lần thăm dò, thị sát cánh đồng truyền giáo bởi các giáo sĩ Reeves, Clover và ba nữ giáo sĩ nữa, thì đến phiên ông Jaffray, người có công đầu trong việc mở lối đi cho chiến trận thuộc linh ở Việt nam. Ông Jaffray là người Canada. Ông từ Hoa nam xuống, dầu không gặp chống đối, trở ngại nào, ban đầu ông cũng chưa tìm ra cứ điểm thuận tiện để lập trụ sở truyền giáo vào năm 1899. Sau đó ông Jaffray cùng bà Sylvian Dayann đến Hải phòng năm 1902, nhưng cũng không bám trụ được lâu.
Tuy thế, nhưng giáo sĩ Jaffray không nản lòng, vì ông biết thì giờ Thánh Linh Đức Chúa Trời hành động chưa đến. Cuối mùa thu năm 1911, ông cùng hai vị giáo sĩ trẻ là ông Paul Hosler và ông Lloyd Hughes đã quyết định đến Tourane (Đà nẵng) để lập căn cứ địa truyền bá Phúc Âm. Lần này các ông đã được ông Bonnet, Giám đốc Thánh Kinh Hiệp hội Anh quốc và hải ngoại đón tiếp niềm nở, và đồng ý nhường cơ sở của Hiệp hội này cho Hội Truyền giáo Liên Minh Cơ Đốc (CMA), bởi ông Bonnet đã thấy nhu cầu cần kíp của việc gieo giống Tin lành tại bản xứ. Rồi cả ba người là Jaffray, Hosler và Hughes vội vã đi về Hoa lục để thu xếp, chuẩn bị. Sau mấy tháng thì chỉ có Hosler trở lại Đà nẵng, vì ông Jaffray phải ở lại Trung hoa, còn ông Hughes thì thình lình về Nước Chúa.
Sau khi trở về trụ sở ở Hồng-kông để sửa soạn cho chuyến đi lâu dài, thường trú ở Việt nam mà giảng Đạo Chúa. Ông đã gặp gỡ và giải minh cho chính quyền Pháp lúc bấy giờ biết mục đích của Hội Liên Minh Cơ Đốc Truyền giáo, thì Hội chỉ chuyên biệt công bố Tin lành cứu rỗi thuần túy của Chúa Giê-xu, không lập đảng phái chính trị, không tham gia chính phủ nào, cũng không cạnh tranh với La mã giáo. Khi gặp gỡ các giới chức cao cấp của chính quyền Pháp, nhân tiện quân đội Pháp vừa đánh thắng trận Verdun, nên ông đã ca ngợi sự chiến đấu dũng cảm của binh lính Pháp. Bởi lời lẽ được Thánh Linh đặt để trong môi miệng ông đã cảm động và thuyết phục vị Toàn quyền bấy giờ là Constant, chẳng những cho tái mở những chỗ truyền giáo đã bị đóng cửa mà còn cho mở thêm những địa điểm mới như Hà nội, Hải Phòng, nhất là đem Tin lành vào miền nam Việt nam nữa. Về sau ông đã đắc cử Hội trưởng Hội Truyền giáo Hoa nam. Khi công cuộc truyền giáo ở Việt nam thành hình và đi dần vào nề nếp tổ chức, thì ông Jaffray cũng kiêm nhiệm luôn lãnh thổ truyền giáo mới mẻ này cho đến năm 1927. Sau đó ông lên đường tiếp tục đi truyền giáo ở Indonesia. Ông Jaffray về Nước Chúa ở hạt truyền giáo này khi quân đội Nhật bản quản thúc ông trong một trại giam năm 1943.
Ông R.A.Jaffray là một người đầy nhiệt huyết, năng nổ, một người có tài và đầy ơn. Ông chẳng những là một văn sĩ Tin lành tên tuổi, mà còn là một chánh khách có khả năng ngoại giao, rất mềm mỏng, khôn khéo. Việc ông được Đức Chúa Trời sử dụng gieo giống Tin lành ở Việt nam và đưa đến thành công, xét ra do quyền năng Thánh Linh, mà cũng do con người Ngài đã kêu gọi, lựa chọn đúng thời điểm, đúng nhân sự nữa.