Khảo cổ Kinh Thánh · kh. 175 – 225 SC · Lu-ca 1:1-4; Giăng 20:31

Từ Ai Cập đến Thụy Sĩ, rồi Vatican

Trong những năm 1950, nhà sưu tập người Thụy Sĩ Martin Bodmer mua được nhiều sách chép tay cổ xuất xứ từ Ai Cập, ngày nay gọi là các giấy cói Bodmer. Trong số đó
có một cuốn sách giấy cói chép hai sách Phúc Âm Lu-ca và Giăng, được đánh số Papyrus 75 (P75) và công bố năm 1961. Năm 2006, một người Mỹ mua lại bản chép tay này
và năm 2007 tặng cho Thư viện Vatican, nơi nó được giữ đến nay.

Bản chép tay Lu-ca cổ nhất

P75 được chép khoảng năm 175–225 SC. Cuốn sách còn lại khoảng một trăm trang, chứa phần lớn Lu-ca từ chương 3 đến chương 24 và Giăng từ chương 1 đến chương 15. Đây
là bản chép Phúc Âm Lu-ca cổ nhất được biết, và là một trong những bản cổ nhất của Giăng. Việc hai Phúc Âm được chép chung trong một cuốn sách cũng cho thấy từ rất sớm,
các Hội Thánh đã đọc các sách Phúc Âm như một bộ, chứ không phải những văn bản rời rạc.

Có một chi tiết lạ: trong ví dụ về người giàu và La-xa-rơ (Lu-ca 16:19), P75 ghi tên người giàu là “Neues” — điều không có trong các bản khác, có lẽ do một truyền
thống địa phương ở Ai Cập. Những chỗ như vậy giúp các học giả nhận ra từng dòng chép tay, nhưng không ảnh hưởng đến nội dung câu chuyện.

Lời giải cho một câu hỏi lớn

Trước khi P75 được công bố, nhiều học giả nghĩ rằng bản văn của Codex Vaticanus (thế kỷ 4) là kết quả của một lần “biên tập lại” ở Ai Cập vào thế kỷ 3–4. Nhưng khi
so sánh, người ta thấy P75 giống Vaticanus đến mức kinh ngạc, gần như từng chữ. Như vậy, bản văn ấy không phải được sửa sang về sau, mà đã có từ khoảng năm 200, và đã
được chép lại cẩn thận qua hơn trăm năm. Đây là một trong những phát hiện quan trọng nhất của ngành phê bình bản văn Tân Ước trong thế kỷ 20.

Ý nghĩa

Lu-ca viết cho Thê-ô-phi-lơ “để ông biết những điều mình đã học là chắc chắn” (Lu-ca 1:4). Giăng viết “để cho các ngươi tin rằng Đức Chúa Jêsus là Đấng Christ”
(Giăng 20:31). P75 cho thấy những lời ấy đã được các tín hữu đầu tiên trân trọng chép lại từng nét, để chúng đến tay chúng ta nguyên vẹn.

Tham khảo: Wikipedia — Papyrus 75; Bodmer Papyri; Thánh Kinh Lược Khảo — Chúng Ta Nhận Được Kinh Thánh Thế Nào. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh
biên soạn.