Khảo cổ Kinh Thánh · thế kỷ 11–10 TC · II Sa-mu-ên 3:3; 13:37-38

Một vương quốc nhỏ trên cao nguyên Gô-lan

Ghê-su-rơ là một vương quốc A-ram nhỏ ở phía đông Biển Ga-li-lê, trên cao nguyên Gô-lan ngày nay. Kinh Thánh cho biết dân
Y-sơ-ra-ên không đuổi được người Ghê-su-rơ (Giô-suê 13:13), và họ tiếp tục sống cạnh dân Chúa. Vua Đa-vít cưới Ma-a-ca, con gái
của Thanh-mai vua Ghê-su-rơ; bà sinh ra Áp-sa-lôm (II Sa-mu-ên 3:3).

Phát hiện năm 2019

Khi chuẩn bị xây một khu dân cư mới ở cao nguyên Gô-lan, các nhà khảo cổ của Cơ quan Cổ vật Israel (Barak Tzin và Enno Bron) khai
quật một đồn lũy trên đỉnh đồi nhìn xuống hẻm núi suối El-Al. Đồn có tường đá ba-dan dày khoảng 1,5 mét, có niên đại thế kỷ 11–10
TC — đúng thời Đa-vít. Trong đồn có những dụng cụ, đồ gốm và một tảng đá khắc hình hai nhân vật có sừng giơ tay, có lẽ liên quan
đến việc thờ cúng. Các nhà khảo cổ cho rằng đồn này thuộc vương quốc Ghê-su-rơ.

Nơi Áp-sa-lôm lánh nạn

Kinh Thánh kể rằng sau khi giết anh là Am-nôn để trả thù cho em gái Ta-ma, Áp-sa-lôm trốn đến nhà ông ngoại là Thanh-mai, vua
Ghê-su-rơ, và ở đó ba năm (II Sa-mu-ên 13:37-38). Những đồn lũy như nơi vừa tìm thấy cho thấy Ghê-su-rơ là một nước có tổ chức, đủ
sức che chở một hoàng tử chạy trốn khỏi cha mình.

Ý nghĩa

Câu chuyện Áp-sa-lôm là một trong những trang buồn nhất của nhà Đa-vít: tội lỗi trong gia đình sinh ra hận thù, rồi nổi loạn.
Pháo đài Ghê-su-rơ nhắc rằng các nhân vật và địa danh ấy là có thật, và bài học về hậu quả của tội lỗi cũng thật như vậy (II Sa-mu-ên
12:10).

Tham khảo: HoiThanh.com — Các Nhà Khảo Cổ Học Israel Tìm Thấy Pháo
Đài 3.000 Năm Tuổi Từ Thời Vua Đa-vít; Cơ quan Cổ vật Israel (2019); Wikipedia — Geshur. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.