Khảo cổ Kinh Thánh · Thế kỷ 1 SC · Mác 6:17-29; Ma-thi-ơ 14:3-12

Một pháo đài trên núi phía đông Biển Chết

Trên một ngọn núi cô lập ở bờ đông Biển Chết, nay thuộc làng Mukawir (Jordan), còn lại tàn tích pháo đài Ma-chê-rút
(Machaerus). Từ đỉnh núi cao hơn mặt Biển Chết chừng 1.100 mét, người ta nhìn thấy cả xứ Giu-đê bên kia biển, và vào ngày
trời trong có thể thấy cả Giê-ru-sa-lem. Pháo đài do vua Hasmonean Alexander Jannaeus xây khoảng năm 90 TC, bị quân La Mã phá
năm 57 TC, rồi được Hê-rốt Đại đế dựng lại thành một cung điện kiên cố. Sau khi Hê-rốt Đại đế qua đời, Ma-chê-rút thuộc về con
ông là Hê-rốt An-ti-ba, vua chư hầu cai trị Ga-li-lê và xứ Phê-rê (bên kia sông Giô-đanh).

Câu chuyện trong Phúc Âm

Các sách Phúc Âm kể rằng Hê-rốt An-ti-ba bắt Giăng Báp-tít bỏ ngục vì Giăng quở vua đã cưới Hê-rô-đia, vợ của người anh
em mình (Mác 6:17-18). Trong tiệc mừng sinh nhật vua, con gái của Hê-rô-đia ra nhảy múa, làm đẹp lòng vua và quan khách. Vua
thề sẽ cho nàng bất cứ điều gì nàng xin; theo lời mẹ, nàng xin đầu Giăng Báp-tít để trên một cái mâm (Mác 6:21-28). Phúc Âm
không nói việc ấy xảy ra ở đâu.

Sử gia Josephus cho biết địa điểm

Sử gia Do Thái Josephus, viết vào cuối thế kỷ thứ nhất, kể rằng Hê-rốt An-ti-ba sợ ảnh hưởng của Giăng trên dân chúng nên
đã giải ông đến Ma-chê-rút và giết ông tại đó (Cổ Sử Do Thái, quyển 18). Như vậy, hai nguồn độc lập — Phúc Âm và Josephus —
cùng xác nhận Giăng bị Hê-rốt An-ti-ba giết, và Josephus cho biết nơi xảy ra là pháo đài này.

Khảo cổ học tìm thấy gì

Các tu sĩ Phan-xi-cô khai quật Ma-chê-rút từ năm 1978 đến 1981, tìm thấy nền cung điện, nhà tắm kiểu La Mã và bể chứa nước.
Từ năm 2009, nhóm của nhà khảo cổ Hung-ga-ri Győző Vörös tiếp tục khai quật, và năm 2014–2016 công bố đã xác định được sân
chính của cung điện cùng một hốc tường hình bán nguyệt, có lẽ là chỗ đặt ngai vua. Nếu đúng vậy, đây có thể là chính nơi diễn
ra bữa tiệc và điệu múa trong Phúc Âm. Dưới chân núi vẫn còn dấu tích con dốc vây thành và trại quân La Mã: sau khi chiếm
Giê-ru-sa-lem, quân La Mã vây Ma-chê-rút năm 71–72 SC; quân giữ thành đầu hàng và pháo đài bị san bằng.

Ý nghĩa

Những nét Phúc Âm vẽ ra — một vua chư hầu có cung điện xa hoa, tiệc tùng với các quan và tướng lãnh, một nhà tiên tri bị giam
gần đó — phù hợp với những gì khảo cổ cho thấy ở Ma-chê-rút. Nơi đây nhắc chúng ta về Giăng Báp-tít, người dám nói lẽ thật
trước mặt vua và trung tín cho đến chết, đúng như lời Chúa Jêsus khen: trong những người do đàn bà sanh ra, không có ai lớn
hơn Giăng Báp-tít (Ma-thi-ơ 11:11).

Tham khảo: HoiThanh.com — Nơi Công Chúa Salome Nhảy Múa: Các Nhà
Khảo Cổ Học Đã Tìm Ra Một Phát Hiện Thú Vị; Josephus, Cổ Sử Do Thái 18.5.2; Wikipedia — Machaerus. Bài do Nhu Liệu
Thánh Kinh biên soạn.