Khảo cổ Kinh Thánh · thế kỷ 1 SC · Giăng 19:13; Lu-ca 3:1
Chiếc nhẫn nằm trong kho năm mươi năm
Hê-rô-đi-um là pháo đài – cung điện hình nón của vua Hê-rốt Đại đế, cách Bết-lê-hem vài cây số về phía nam, cũng là nơi chôn Hê-rốt.
Trong đợt khai quật năm 1968–1969 do giáo sư Gideon Foerster dẫn đầu, người ta tìm thấy hàng ngàn hiện vật, trong đó có một chiếc nhẫn
nhỏ bằng hợp kim đồng. Mãi đến năm 2018, khi được làm sạch và chụp ảnh bằng máy chuyên dụng tại Đại học Hê-bơ-rơ, chiếc nhẫn mới lộ ra
hình một cái bình rượu và dòng chữ Hy Lạp quanh hình: “của Phi-lát” (Pilatus).
Của chính Phi-lát?
Tên Pilatus rất hiếm ở xứ Giu-đê thời ấy. Bôn-xơ Phi-lát cai trị xứ Giu-đê từ năm 26 đến 36 SC, và Hê-rô-đi-um là một trung tâm hành
chánh của La Mã trong vùng. Tuy nhiên, nhẫn làm bằng đồng thường chứ không bằng vàng như nhẫn của một quan tổng đốc người La Mã quyền quý.
Vì vậy các nhà nghiên cứu (Roi Porat và cộng sự) cho rằng có thể đây là nhẫn ấn của một viên chức làm việc dưới quyền Phi-lát, dùng để
đóng dấu giấy tờ nhân danh ông — hoặc của một người khác cùng tên.
Phi-lát trong lịch sử
Trước năm 1961, Phi-lát chỉ được biết qua các sách Phúc Âm, sử gia Josephus, Phi-lô và Tacitus. Năm 1961, bia đá ở Sê-sa-rê khắc tên
“Pontius Pilatus, tổng đốc xứ Giu-đê” được tìm thấy (đã có trên Thời Biểu). Chiếc nhẫn ở Hê-rô-đi-um là hiện vật thứ hai có thể gắn với
tên ông. Phúc Âm kể rằng Phi-lát ngồi xử án tại nơi gọi là Ba-vê, tiếng Hê-bơ-rơ là Ga-ba-tha, rồi giao Chúa Jêsus cho người ta đóng
đinh (Giăng 19:13-16).
Ý nghĩa
Phi-lát là người có quyền lực nhất xứ Giu-đê, nhưng chính ông lại đứng trước Đấng mà ông không hiểu. Khi Phi-lát nói mình có quyền
tha hay đóng đinh, Chúa Jêsus đáp rằng ông không có quyền gì nếu chẳng phải từ trên ban cho (Giăng 19:10-11). Tên ông còn được nhắc
mỗi khi Hội Thánh tuyên xưng Chúa đã “chịu thương khó dưới tay Bôn-xơ Phi-lát”.
Tham khảo: HoiThanh.com — Tìm Ra Chiếc Nhẫn Của Bôn-xơ Phi-lát Gần Bết-lê-hem;
Israel Exploration Journal (2018); Wikipedia — Pontius Pilate. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.