Khảo cổ Kinh Thánh · kh. 700 TC · II Các Vua 20:20; II Sử-ký 32:30

Một phiến đá tìm năm 2007

Năm 2007, trong cuộc khai quật tại Công viên Quốc gia Thành Đa-vít ở Giê-ru-sa-lem, nhà khảo cổ Eli Shukron tìm thấy một phiến đá
vôi có những dấu khắc mờ. Phiến đá nằm gần khu vực hồ Si-lô-ê và hệ thống dẫn nước cổ của thành.

Cách đọc mới năm 2022

Hơn mười năm sau, giáo sư Gershon Galil (Đại học Haifa) công bố cách đọc của ông: theo ông, đây là phần còn lại của một bia kỷ niệm
ghi công trình của vua Ê-xê-chia — có nhắc việc đào hồ và đường dẫn nước, cùng những năm trị vì của nhà vua. Ông gọi đây là “một trong
những khám phá khảo cổ quan trọng nhất” ở Israel. Nếu đúng, đây sẽ là bia hoàng gia đầu tiên của một vua Giu-đa được tìm thấy.

Còn nhiều tranh luận

Tuy nhiên, nhiều nhà khảo cổ và chuyên gia văn tự cổ chưa đồng ý: chữ khắc rất mờ, và họ không chắc những vết trên đá có phải đều là
chữ. Vì vậy Nhu Liệu Thánh Kinh ghi phát hiện này là còn tranh luận, chờ thêm nghiên cứu.

Điều đã chắc chắn

Dù phiến đá này có được xác nhận hay không, công trình nước của Ê-xê-chia đã được khảo cổ chứng thực từ lâu: đường hầm dài 533 mét
đục trong đá dẫn nước suối Ghi-hôn vào hồ Si-lô-ê, cùng bia khắc Si-lô-ê tìm năm 1880 kể giây phút hai toán thợ đục gặp nhau giữa lòng
núi. Kinh Thánh chép rằng Ê-xê-chia làm hồ và đường dẫn nước vào thành (II Các Vua 20:20), lấp các nguồn nước bên ngoài để quân A-si-ri
không có nước khi đến vây (II Sử-ký 32:3-4, 30).

Ý nghĩa

Ê-xê-chia chuẩn bị chu đáo, nhưng ông không đặt lòng tin cậy vào tường thành hay đường hầm. Ông kêu gọi dân sự: những kẻ theo vua
A-si-ri chỉ có cánh tay xác thịt, còn chúng ta có Giê-hô-va Đức Chúa Trời giúp đỡ và chiến đấu thay (II Sử-ký 32:7-8).

Tham khảo: HoiThanh.com — Giáo Sư Israel: Khám Phá Dòng Chữ Khắc Có
Liên Quan Đến Vua Ê-xê-chia…; Wikipedia — Siloam inscription. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.