Khảo cổ Kinh Thánh · thế kỷ 1 SC · Khải-huyền 3:14-17

Lá thư thứ bảy

Trong bảy lá thư gửi các Hội Thánh xứ A-si, lá thư cho Hội Thánh Lao-đi-xê là lá thư duy nhất không có một lời khen nào. Chúa phán:
“Ta biết công việc của ngươi; ngươi không lạnh cũng không nóng. Ước gì ngươi lạnh hoặc nóng thì hay! Vậy, vì ngươi hâm hẩm, không nóng
cũng không lạnh, nên ta sẽ nhả ngươi ra khỏi miệng ta” (Khải-huyền 3:15-16).

Một thành giàu có

Lao-đi-xê nằm trong thung lũng sông Lycus (nay ở tây nam Thổ Nhĩ Kỳ), trên con đường lớn đi về phía đông. Thành nổi tiếng nhờ ngân
hàng, nghề dệt len đen và một trường thuốc làm thuốc mắt. Khi động đất phá thành năm 60 SC, dân Lao-đi-xê tự xây lại bằng tiền của mình,
không xin trợ cấp của hoàng đế — sử gia Tacitus có ghi lại. Lời trong thư nghe như nói thẳng vào niềm tự hào ấy: “Ta giàu, ta nên giàu có
rồi, không cần chi nữa” (Khải-huyền 3:17), và Chúa khuyên họ mua nơi Ngài áo trắng và thuốc xức mắt.

Thành giàu mà thiếu nước

Lao-đi-xê lại không có nguồn nước tốt ngay tại chỗ. Nước phải dẫn từ các suối ở phía nam, cách nhiều cây số, qua một hệ thống ống dẫn
bằng đá khoét rỗng và bằng đất nung. Từ năm 2003, Đại học Pamukkale (do Celal Şimşek dẫn đầu) khai quật quy mô lớn tại Lao-đi-xê và làm lộ
ra tháp chia nước cùng những đoạn ống còn nguyên. Lòng ống đóng một lớp cặn vôi dày đến mức gần bít kín — dấu hiệu nước chứa nhiều chất
vôi. Nước đi một quãng đường dài như thế, tới nơi đã âm ấm và có vị khó uống.

Ba thành, ba thứ nước

Hai thành láng giềng thì khác. Hi-ê-ra-bô-li, cách chừng mười cây số về phía bắc, có suối nước nóng mà người ta tìm đến để chữa bệnh —
nước chảy qua vách đá tạo nên những bậc thềm trắng Pamukkale nổi tiếng. Cô-lô-se, xa hơn về phía đông, có suối nước mát từ núi. Ba Hội
Thánh này gắn bó với nhau: Phao-lô nhắc Ê-pháp-ra “làm việc rất là khó nhọc vì anh em, lại vì người Lao-đi-xê và người Hi-ê-ra-bô-li nữa”
(Cô-lô-se 4:13), và dặn thư Cô-lô-se phải được đọc cho Hội Thánh Lao-đi-xê (Cô-lô-se 4:16).

Ý nghĩa

Nhiều nhà giải kinh hiểu hình ảnh “lạnh” và “nóng” theo nước của hai thành láng giềng: nước nóng Hi-ê-ra-bô-li để chữa bệnh, nước lạnh
Cô-lô-se để giải khát — cả hai đều có ích. Còn nước hâm hẩm của Lao-đi-xê thì chẳng dùng được, uống vào chỉ muốn nhả ra. Như vậy lời quở
trách không chỉ nói về lòng sốt sắng nhiều hay ít, mà về một Hội Thánh tự mãn, không còn đem lại ích lợi cho ai. Dù vậy, lá thư kết thúc
bằng lời mời: Chúa đứng ngoài cửa mà gõ (Khải-huyền 3:20).

Tham khảo: Wikipedia — Laodicea on the Lycus; M. J. S. Rudwick & E. M. B. Green, “The Laodicean
Lukewarmness”, Expository Times 69 (1958); Thánh Kinh Lược Khảo — Khải Huyền. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.