Khảo cổ Kinh Thánh · thế kỷ 1 SC · Lu-ca 2:39-40, 51-52

Làng nhỏ không ai để ý

Thời Chúa Jêsus, Na-xa-rét là một làng nhỏ trên đồi miền Hạ Ga-li-lê, chỉ vài trăm người, không được nhắc trong Cựu Ước hay các
sách sử thời ấy. Na-tha-na-ên từng hỏi: “Há có vật gì tốt ra từ Na-xa-rét được sao?” (Giăng 1:46). Vậy mà chính nơi đây Chúa Jêsus
đã lớn lên, “khôn ngoan càng thêm, thân hình càng lớn” (Lu-ca 2:52).

Dưới tu viện Sisters of Nazareth

Từ thập niên 1880, các nữ tu dòng Sisters of Nazareth đào bới dưới tu viện của mình, gần Nhà thờ Truyền Tin, và gặp những hang và
tường đá cổ. Từ năm 2006, giáo sư Ken Dark (Đại học Reading, Anh) nghiên cứu lại toàn bộ khu vực. Ông xác định có một ngôi nhà thế
kỷ thứ nhất, một phần xây bằng đá, một phần đục vào sườn đá, với cửa ra vào, cầu thang và những bình đá dùng giữ nước thanh sạch theo
luật Do Thái. Về sau, vào thời Byzantine, người ta xây một nhà thờ lớn ngay trên ngôi nhà và trang trí bằng khảm — dấu hiệu nơi này
đã được các tín hữu đầu tiên đặc biệt tôn kính. Một văn bản thế kỷ 7 nhắc đến “nhà thờ nơi Chúa được nuôi dưỡng” ở Na-xa-rét.

Có chắc là nhà của Giô-sép và Ma-ri?

Năm 2015, Ken Dark viết rằng có “bằng chứng mạnh” cho thấy các Cơ Đốc nhân thời đầu tin đây là nhà Chúa Jêsus lớn lên. Tuy nhiên,
không có chữ khắc nào xác nhận, nên ông và các học giả khác đều thận trọng: không thể chứng minh chắc chắn đây là nhà của Thánh gia.

Ý nghĩa

Dù đây có phải là chính ngôi nhà ấy hay không, những gì khảo cổ tìm thấy ở Na-xa-rét — nhà đá đơn sơ, bình đá thanh sạch, đời sống
làng quê của người Do Thái giữ luật — giúp ta hình dung những năm âm thầm của Chúa Jêsus. Con Đức Chúa Trời đã sống ba mươi năm như
một người thợ trong một làng nhỏ, vâng phục cha mẹ (Lu-ca 2:51).

Tham khảo: HoiThanh.com — Một Nhà Khảo Cổ Học Đã Tìm Thấy Một Ngôi
Nhà Bằng Đá Có Thể Là Ngôi Nhà Thời Thơ Ấu Của Chúa Giê-xu; Ken Dark, Biblical Archaeology Review (2015). Bài do Nhu Liệu Thánh
Kinh biên soạn.