Ơ-phơ-rát Euphrates.
Có lẽ từ căn nguyên một tiếng Aryen nghĩa là “con sông tốt và dư dật”. Kinh Thánh chép Ơ-phơ-rát là một trong bốn con sông lớn tưới vườn Ê-đen (Sáng 2:14). Người Hê-bơ-rơ rất quen dùng chữ “sông cái” để chỉ sông nầy (Xuất 23:31).
Ấy là con sông lớn nhất ở Tây nam A-si, dài độ 2165 cây số, phát nguyên từ hai nguồn trên các đỉnh núi cao xứ Arménie, chảy xiết về mặt Đông nam, đổ xuống đồng bằng lớn, rồi tới vịnh Ba-tư. Từ nơi cửa sông ngược lại chừng 1050 hay 1200 cây số, tức là chỗ Ơ-phơ-rát hợp lại với Khabour, tại làng Werai (Cạt-kê-mít), chiều rộng của sông tính trung bình là 360 thước. Tại thành Ba-by-lôn, bề ngang hẹp hơn đo được 184 thước thôi. Thuyền bè có thể đi lại được chừng hai phần ba con sông, tức độ 1900 cây số. Cuối mùa Đông, nước sông nhỏ. Song hằng năm, đến mùa hè, từ tháng tư đến tháng sáu tây, tuyết ở ngàn núi tan ra, nước lũ chảy xuống, nước sông lên to, thường gây ra nạn lụt. Gần đó, cũng có một sông lớn tương tự sông Ơ-phơ-rát, tức là sông Hi-đê-ke (Tigre). Chỗ hai sông đó gặp nhau ước được 800 thước bề rộng.
Đời xưa, đồng bằng giữa hai khoảng sông nầy có Ba-by-lôn là nước lớn. Trên bờ sông, có người Canh-đê ở. Vua Ba-by-lôn và Nê-bu-cát-nết-sa đã đắp đê để ngăn nước sông, xây đập để dẫn nước vào tưới ruộng vườn, nên nhân dân được giàu có, đông đúc. Đến nay, nước sông vẫn chảy nhiều như xưa, song nguồn nước đó đã mất nhiều phù sa vì người ta bỏ qua không lo bồi đắp cho sông như: dọc sông Ơ-phơ-rát có nhiều dòng chảy vào đã khô cạn, lòng sông thiếu nước, còn nước tù hãm trong các đồng lầy dơ bẩn. Cạnh đó, các đập bị tắc nghẽn, thành đổ, người thưa, thảy đều ứng nghiệm với lời của Đấng tiên tri Giê-rê-mi (51:60-64).
Trong giao ước Đức Chúa Trời lập với Áp-ra-ham, hứa cho dòng dõi người xứ mà giới hạn lan rộng “từ sông Ai-cập cho đến sông lớn kia, tức là sông Ơ-phơ-rát” (Sáng 15:18). Lời hứa nầy được ứng nghiệm khi Đa-vít đánh thắng nước A-ram đến sông nầy mới thôi (IISa 8:3; 10:16, 19). Đời vua Sa-lô-môn, bờ cõi Đông bắc ăn thẳng đến tận sông Ơ-phơ-rát (ICác 4:21; IISử 9:26). Song sự ứng nghiệm trọn vẹn là phải chờ Đấng Mê-si đến.
Sông Ơ-phơ-rát có vài chỗ rộng và nông, có thể dùng làm bến đò. Tóm lại, chỗ quan trọng hơn hết là Cạt-kê-mít. Tại đó, trong đời Giô-si-a, vua Giu-đa, Pha-ra-ôn Nê-cô là vua Ai-cập đã đánh trận và bị thất bại dưới bóng cờ của vua Ba-by-lôn (IISử 35:20; IICác 23:29; 24:7).
Giống như Ba-by-lôn chỉ cách mầu nhiệm về Hội Thánh bội đạo, thì nước sông Ơ-phơ-rát cũng vậy: “Trên có dâm phụ ngồi” chỉ về “các dân tộc, các nước, các tiếng” suy phục nó (Khải 17:15, 16). Nước sông Ba-by-lôn khô cạn chỉ về mười vua đánh, ăn, và thiêu đốt dâm phụ (Khải 16:12).