Na-than Nathan. Nathan (Người cho).
I. Một trong bốn người con Đa-vít, sanh bởi Bát-sê-ba (IISa 5:14). Na-than dường như không dự phần vào những việc xảy ra trong đời trị vì của cha và anh mình. Xét Lu 3:31 thuật gia phổ Chúa Jêsus, có kể đến tên Na-than là tổ phụ của Giô-sép, chồng Ma-ri.
II. Một tiên tri rất danh tiếng trong đời Đa-vít và Sa-lô-môn. Lần thứ nhứt Kinh Thánh chép đến Na-than là khi Đa-vít đến hỏi ý Na-than về việc xây một Đền thờ cho hòm giao ước của Đức Giê-hô-va (IISa 7:1-17; ISử 17:1-15). Lúc đầu Na-than khen ý định của Đa-vít, song trong chính đêm đó, Na-than được sự khải thị Ngài và trở lại tâu cùng vua rằng: Đáng lẽ Đa-vít xây một nhà cho Chúa song chính Chúa lại dựng nhà cho Đa-vít; “Ta sẽ lập dòng giống ngươi kế vị ngươi… Ta sẽ khiến cho nước nó bền vững… Ta sẽ làm cha nó, nó sẽ làm con ta. Nếu nó phạm tội ác tất ta sẽ sửa phạt nó bằng roi” (IISa 7:12-14). Câu 13 nói: “Nó sẽ xây một Đền thờ cho danh ta và ta sẽ khiến cho ngôi cùng nước nó bền đỗ đời đời”, song ấy hơi làm mờ đại ý thật của sứ mạng nầy tức là Chúa sẽ lập một nhà cho Đa-vít như Đa-vít cũng cầu xin Chúa (câu 18-29). Nên chú ý: “dòng giống” ở đây không chỉ trực tiếp về cá nhân nào, song có ý chung như lời tiên tri Phục 17:14-20; 18:15-22; cũng không phải riêng chỉ trực tiếp về Đấng Mê-si, là Đấng vô tội, vì câu 14 chép “nếu nó phạm tội ác…”. Vậy, đại ý sứ mạng nầy là Chúa hứa sẽ lấy ơn thương xót lo liệu nhà Đa-vít. Chúa không ngự trong “nơi thánh bởi tay người làm ra” (Hêb 9:11, 24), song trong đời sống quốc dân tỏ ra bởi dòng giống Đa-vít làm vua cha truyền con nối; ấy làm rộng ý Phao-lô dạy về chính thân thể là nơi thánh Chúa ngự (ICôr 6:19).
Sau, Na-than lại đến để quở trách Đa-vít về tội đã phạm với Bát-sê-ba, và tội giết U-ri bởi gươm dân Am-môn. Na-than dùng một thí dụ về người giàu và chiên con của người nghèo mà ứng dụng vào cách cư xử của Đa-vít, song vua vô tình không biết, “nổi giận lắm”, liền vội vàng lên án người giàu tức tự lên án cho mình. Na-than liền nói cùng Đa-vít rằng: “Vua là người đó!” Truyện biến ngôn đó là mẫu trực tiếp về quyền phép tiên tri của Na-than là ở vào một hạng rất cao (IISa 12:1-15; so Thi 51:1-). Khi sanh Sa-lô-môn, chính Na-than đã đặt tên là Giê-đi-đia, tỏ ra Chúa rất yêu Sa-lô-môn, và Na-than cũng dạy dỗ Sa-lô-môn nữa (IISa 12:25).
Trong hai truyện kể trên, Na-than là tiên tri, tôi tớ Đức Chúa Trời; song truyện thứ ba chép trong ICác 1:1- tỏ ra Na-than là một tay chính trị rất khéo. Na-than bày kế cho Bát-sê-ba; rồi chính mình cũng liều mình vào yết kiến vua cùng một lúc với Bát-sê-ba, và quở trách sự nhu nhược của vua; khi Đa-vít hỏi ý thì Na-than xin tôn Sa-lô-môn lên làm vua. Kế đó, Sa-lô-môn được xức dầu làm vua theo mạng lịnh của Đa-vít.
Na-than đã chép:
I. Đời sống của vua Đa-vít (ISử 29:29).
II. Đời sống của Sa-lô-môn (IISử 9:29). Song hai tiểu sử đó đã mất, thật rất đáng tiếc. Mồ mả của Na-than nay ở Halhul gần Hếp-rôn.
III. Một dũng sĩ của vua Đa-vít, cha của Di-ganh (IISa 23:16).
IV. Là kẻ làm đầu các quan lại của vua Sa-lô-môn, là cha của A-xa-ria (ICác 4:5).
V. Là cha quan tể tướng Xa-bút (ICác 4:5).
VI. Con của Ạt-tai, thuộc chi phái Giu-đa (ISử 2:36).
VII. Con hoặc anh một quan thị vệ của Đa-vít (IISa 23:35; ISử 11:38).
VIII. Một quan trưởng từ Ba-by-lôn trở về với E-xơ-ra (Exơ 8:16).
IX. Một người cưới vợ ngoại bang, không rõ có phải là “con Ba-ni” (Exơ 10:39).
X. Tên một chi họ (Xa 12:12).
Na-than Na-than là tiên tri trong triều vua Đa-vít và những năm đầu của vua Sa-lô-môn. Vua Đa-vít cầu vấn Na-than về việc xây cất đền thánh và được Na-than thuận. Nhưng trong đêm hôm ấy, Na-than được Chúa phán và nói cùng Đa-vít rằng hãy để cho Sa-lô-môn cất (vì Đa-vít là một vua nặng về quân sự, có có tiếng là đã giết hằng vạn… và vì Đức Giê-hô-va sẽ lập nhà Đa-vít nhưng Đa-vít sẽ không được lập nhà Đức Giê-hô-va). Sau đó ông cáo trách vua Đa-vít về tội tà dâm. Đa-vít ăn năn tội mình. Khi sa-lô-môn sanh ra, Na-than có đặt tên cho ông là Giê-đi-đia, nghĩa là Đức Giê-hô-va yêu thương. Khi A-đô-ni-gia muốn soán ngôi vua cha lúc người già yếu, Na-than đã giúp để cho Sa-lô-môn lên kế vị. Tiên tri Na-than cũng ghi chép lại các sử liệu trong các triều vua Đa-vít và Sa-lô-môn.