LATIMER, HUgh
(1485-1555)
Sẽ rất là nhiều thiếu sót nếu một tác phẩm nào nói đến Cuộc Cải Chánh Giáo Hội ở Anh Quốc mà lại không nhắc đến Latimer, người đầy tớ kén chọn của Đức Chúa Trời, với niềm kính phục sâu sắc.
Hugh Latimer chào đời năm 1485. Ông là một Nhà Đại Cải Chánh Giáo Hội lẫy lừng. Dầu Latimer tiên sinh về Nước Chúa trên 400 năm rồi, song sử sách lâu dài về sau không ngớt nhắc đến tên tuổi và sự nghiệp thuộc linh cao trọng của ông. Qua các bài giảng thuyết, cách ông trình bày giáo lý Cải Chánh rất mạnh dạn, khúc chiết, tư tưởng thâm thúy, lý luận đanh thép, dẫn chứng chắc nịch; có tác dụng xuyên thấu lòng thính giả thuộc bất cứ thành phần tuổi tác nào, nhằm thuyết phục họ lo thức tỉnh, vì đã chìm ngập trong bến mê “trần tục hóa đạo Chúa” lâu ngày rồi.
Thân phụ Latimer là một tiểu điền chủ đã lấy tên mình đặt cho con. Sinh quán của Latimer là thành phố Thurcaeton (Leicestershire) (một sử liệu khác ghi năm sinh của ông có lẽ giữa khoảng 1489 và 1490).
Năm 1506, Latimer đến học ở Cambridge, và mau chóng được biết đến như là một sinh viên xuất chúng. Sau khi đậu cử nhân, ông liền giựt bằng phó tiến sĩ. Đến năm 1522, ông được phép đi giảng ở khắp các học đường Anh Quốc. Khi đã được phong chức Linh Mục, ông cùng 12 thân hữu khác được cấp phép đi rao giảng mọi nơi. Trong vấn đề vua Henry VIII ly dị bà Catherine Arragon thì Latimer rất ủng hộ ý kiến của Cranmer.
Nhờ lời thú tội của Linh Mục Ridley đã làm xoáy động linh hồn Latimer. Lúc đó ông đang là một Tổng Giám Mục vang danh, và được mọi người kính phục. Lần đầu Latimer mở Thánh Kinh ra để nghiên cứu kỹ lưỡng. Mùa xuân năm 1524, ông làm cho cả Trường Đại Học Cambridge phải sửng sốt khi ông tuyên bố rằng: “Do Lời Đức Chúa Trời soi sáng, ông đã tìm được sự bình an chân thật nơi Chúa mà không cần phải xin xá tội và dự Lễ Misa nữa!” Đây chẳng khác nào một quả bom quăng vào hàng khối người giữa một không gian yên tĩnh. Suốt qua thời gian 30 năm kế tiếp, ông đã biệt dâng đời sống mình chuyên truyền giảng Lời Thánh Kinh và Chân Lý Cứu Rỗi bởi đức tin nơi Chúa Christ. Do chức vụ tràn đầy ân phúc và quyền năng của Latimer mà hàng ngàn người đã được cải hóa, trở lại đầu phục Chúa.
Từ năm 1523, ông khởi sự lên tiếng tố cáo Giáo Hội La mã qua các bài thuyết giảng của mình làm cho nhiều người khó chịu, nhất là giới thủ cựu. Còn những ai đón nhận làn gió Cải Chánh thổi đến thì khâm phục tánh can trường, trung thực của ông. Ông là người có nhiều ân tứ Thiên Chúa phú bẩm. Ông hết sức trung thành giải bày Chân Lý. Nhất là ông Thomas Cromwell (1485-1540) một chính khách đầy thế lực đã hết lòng che chắn cho ông. Năm 1523-1524 ông gặp nhiều rắc rối. Nhưng rồi cũng được tấn phong chức Tổng Giám Mục Wercester vào năm 1535. Trong kỳ Đại Hội một năm sau đó ông đã giảng một bài nẩy lửa tố giác tội tham ô, bại hoại, suy đồi của cả chánh quyền lẫn Giáo Hội.
Ông nóng nảy động viên hô hào cải cách Giáo Hội, không những về hình thức mà cả chiều sâu nữa. Do đó mưu đồ ám sát ông âm ỉ ở nhiều nơi. Dầu Henry VIII bên ngoài tỏ vẻ khoan dung với ông, nhưng thật sự ông được Giám Mục Cromwell cứu thoát và ông liền từ chức Giám Mục. Cho đến cuối đời Henry VIII, và Tổng Giám Mục Cranmer thì Latimer hoàn toàn lột xác là nhà Cách Tân Tôn Giáo chánh hiệu. Ông được mời đi công bố Phúc Âm Chân Đạo khắp nước Anh, và ở đâu thính giả ái mộ cũng nườm nượp kéo đến nghe.
Năm 1554, cùng với hai vị là Cranmer và Ridley được đưa đến Oxford để tranh biện về Biến Thể Thuyết và Lễ Misa với các Thần Học Gia La mã. Ông cứ khăng khăng giữ thế đứng chung với phía Cải Chánh và ý kiến về Hiện Hình Thuyết thì liền bị Giáo Hội thủ cựu loại trừ. Ông Latimer đã tuyên bố một câu hết sức sâu nhiệm, giải nghĩa về Tiệc Thánh khi người ta hạch hỏi nhằm buộc tội ông, ông nói: “Bánh là bánh, rượu là rượu, trong Lễ Tiệc Thánh (La mã gọi là phép bí tích) có một sự biến đổi, nhưng không phải biến đổi về bản chất, bèn là về phẩm chất”.
Khi Mary sát đạo cầm quyền thì Latimer lập tức bị bắt và tống vào ngục Tozer năm 1555 cùng với Ridley. Ngày 1-10-1555, một tòa án bất công đã tra vấn hai ông kỹ lưỡng lần nữa; và khi đã rõ hai ông này đức tin không hề lay chuyển, lòng dạ vẫn vững bền, dứt khoát bác bỏ Biến Thể Thuyết và cái gọi là Ngục Luyện Tội… Thì hai vị thánh này bị kết án xử tử vì bị khép vào tội “lạc đạo”.
Bọn hành hình man rợ buộc hai ông Latimer và Ridley đâu lưng lại với nhau vào một trụ hình. Hai nhà tuận đạo kiên dũng đáng khâm phục – Latimer vẫn còn đủ bình tĩnh nói mấy lời an ủi bạn mình là Ridley. Khi ngọn lửa hung bạo bùng lên thì Latimer vì tuổi tác lớn hơn nên tắt nghỉ trước, và sau đó đến lượt Ridley gục xuống.
Hai liệt sĩ Thánh Latimer và Ridley thật đáng mặt là hai nhà tuẫn tiết vì Danh Chúa rất vinh quang và tự hào.