Đa-mách

Damascus. Damas (hoạt động).
Là kinh đô nước Sy-ri, ở về phía nam Li-ban, thành Đa-mách xây ở trên một đồng bằng cao độ 700 mét, ở đó có hai con sông chảy qua (IICác 5:12). Mặt đông tây giáp với đồng vắng A-rạp, mặt nam bắc thì có núi làm giới hạn. Đất đai màu mỡ, phong cảnh rất đẹp; dân cư trong thành được độ 150.000 đến 220.000 người. Thành này sản xuất thép, sắt, đá, cây trái, tơ, bông, lông chim, hàng dệt và các đồ vàng, đồ gỗ. Ở đời tối cổ, Đa-mách đã là một thị trường của các chi phái (Êxê 27:18). Ngày nay đường sắt thông thương, buôn bán thịnh vượng. Đa-mách được người các nước châu Á đến du lịch nhiều. Người Anh đã từng truyền đạo ở Đa-mách, song bị người đạo Hồi ngăn trở! Ngày nay ở đây hãy còn có một con đường tên gọi là đường Ngay Thẳng, dài độ hơn hai cây số, chạy suốt giữa thành Đa-mách. Đúng như Công 9:11 đã nói.
I. Cựu Ước chép về thành Đa-mách.–Cựu Ước lần đầu nói đến tên thành nầy, là ở Sáng 14:15; 15:2. Như vậy là trong đời Áp-ra-ham, thành nầy đã có rồi. Từ đoạn Kinh Thánh này trở đi chưa có chỗ nào luận đến tên thành Đa-mách. Mãi đến đời vua Đa-vít, có người đánh bại họ, chiếm lấy thành, rồi đặt quân canh giữ (IISa 8:5, 6; ISử 18:5). Đời vua Sa-lô-môn, có tôi tớ của vua Xê-ba tên là Rê-xôn giữ thành Đa-mách mà tự mình lên làm vua (ICác 11:23, 24).
Hồi A-sa chiến tranh với Ba-ê-sa, vua Giu-đa là A-sa có xin vua Sy-ri ở Đa-mách cứu giúp để chống lại Ba-ê-sa (ICác 15:16-21; IISử 16:1-6). Từ đó nước Y-sơ-ra-ên và nước Sy-ri chiến tranh không ngừng, đến đời vua A-háp, quân Sy-ri thua một trận tại A-phéc, và A-háp được lập chợ phố tại Đa-mách (ICác 20:34).
Khi vua Giô-ram trị vì, Na-a-man, quan tổng binh của vua Sy-ri, cầu xin tiên tri Ê-li-sê chữa bịnh phung cho. Ê-li-sê bảo Na-a-man đến sông Giô-đanh mà tắm. Song Na-a-man nổi giận nói: nước sông Đa-mách há chẳng tốt hơn sao? (IICác 5:12).
Đời Giô-ách, quân Sy-ri hãm đánh nước Giu-đa, cướp lấy của cải đem về Đa-mách (IISử 24:25).
Đến đời Rô-bô-am thứ hai, dẫu nói là khôi phục được Đa-mách song chưa biết chi tiết về sự khôi phục này ra sao. Xem xét việc vua A-si-ri đánh lấy Đa-mách và giết Rê-xin, thì biết thành Đa-mách nầy đã không phải của nước Y-sơ-ra-ên nữa (IICác 16. Coi thêm Ês 7:1-9; 10:5-9).
Tiên tri có nặng lời quở trách Đa-mách và các quân thù nghịch khác của người Giu-đa (Ês 17; Giê 49:23; Am 1:3, 4, 5; Xa 9:1). Người Đa-mách thường lấy rượu nho ở Hên-bôn và lông chiên trắng mà đổi chác cùng nước khác (Êxê 27:18). Đất Đa-mách cũng là giới hạn của nước mới mà Ê-xê-chi-ên đã được xem trong sự hiện thấy (Êxê 47:17).
II. Tân Ước chép về thành Đa-mách.–Tân Ước nói đến Đa-mách chỉ ở một chỗ, nó liên quan đến Phao-Lô: Khi ông đi đến gần thành nầy, thì chịu cảm động quá (Công 9:1-29). Cũng từ thành nầy Phao-lô được các môn đồ lấy thừng dòng xuống ngoài vách thành cho thoát khỏi tay vua A-rê-ta (Công 9:25; IICôr 11:32, 33). Sau ông lại trở về thành nầy (Ga 1:17).
III. Lịch sử chép về thành Đa-mách.–Lịch sử tối cổ của Đa-mách cũng không biết rõ thành nầy xây cất vào đời nào. Nhưng người ta có đào được ở bờ sông Ni-lơ của nước Ai-cập một tài liệu trong đó vài lần chép tên thành nầy. Năm 1888, người ta lại tìm được ở đó 320 bức thư đời xưa từ Ba-by-lôn gởi đến Ai-cập. Hồi năm 14 T.C., tên thành Đa-mách cũng đã có ở trong sổ công thuế của một vua ở triều thứ XVIII nước Ai-cập. Năm 1860 S.C. tín đồ đạo Hồi giết hại 6000 người tín đồ Đấng Christ ở thành nầy. Gần đây thành Đa-mách không còn cổ tích nhiều, trừ ra cái nhà thờ đạo Hồi, đồn lũy đời trung cổ và một đoạn vách thành cổ. Phong tục ở đó thì hoàn toàn là phong tục phương đông.

Lên đầu trang