CADMAN WILLIAM
(1883-1948)
Ông William Charles Cadman là một trong những Giáo sĩ tiên phong trong phái bộ Truyền giáo của Hội liên minh Cơ Đốc Truyền giáo (CMA) đem Tin lành đến rao truyền tại Việt Nam vào thập niên đầu của thế kỷ 20.
Ông William Charles Cadman sanh ngày 4-4-1883 tại Rotherhithe, Luân Đôn, nước Anh. Ông được nuôi dạy ở Anh thuở thiếu thời. Khi lớn lên ông theo học chuyên ngành in ấn. Năm 1904 ông được Thánh Linh cáo trách tội lỗi mình và tin nhận Chúa. Sau đó ông được Chúa kêu gọi bởi một khải tượng về vô số linh hồn đồng loại đang hư mất ở quanh mình. Ông dâng mình đi học tập lời Chúa và chịu huấn luyện để chuẩn bị cho chức vụ tương lai. Một năm học ở Toronto (Canada) và kế đó là Học viện đào tạo giáo sĩ ở Nyack, NewYork, Hoa Kỳ và tốt nghiệp trong năm 1910.
Tháng 9 cùng năm đó, ông được cử qua Nam Trung Hoa, sau 4 năm học tiếng ông đến Việt Nam. Thường ngày ông dùng xe đạp đi phát sách Tin lành và làm chứng Đạo Chúa ở Kinh đô Huế, thành phố Hội An rồi ra Hà Nội. Thực dân Pháp ghét cay ghét đắng vì ông yêu mến người Việt Nam. Chúng viết bài đã kích ông trên báo. Năm 1915, ông kết hôn cùng cô Grace Hezenberg, hai ông bà chỉ có một con gái tên là Agnes và em này qua đời năm 6 tuổi.
Dầu ở đâu ông bà William Charles Cadman cũng hết lòng thương yêu linh hồn tội nhân, và vì thế hai ông bà đã năng nổ cộng tác với hàng giáo sĩ và giáo phẩm Việt Nam, đổ mồ hôi nước mắt rao giảng Tin lành cứu vớt họ. Rất nhiều nơi như Hà Nội, Nam Định, Bắc Ninh… đều có in dấu bàn chân của hai vị truyền giáo này. Ông bà William Charles Cadman là tấm gương sáng chói về sự cung hiến mình cách tận tụy, ăn mặc đơn sơ, thực phẩm kham khổ, đi trên chiếc xe hơi cũ kỹ, thường ngủ trên các băng ghế nhà thờ, không đòi hỏi gì hơn. Nhưng ông không thiếu tâm tình hầu việc, lòng kính Chúa yêu người. Đến các miền xa hơn cũng vậy, như Hòa Bình, chợ Bờ, Mương Sang.
Song song với công tác truyền giảng Tin lành, giáo sĩ William Charles Cadman cũng là một văn sĩ Cơ Đốc có biệt tài. Được bổ dụng vào Ủy ban phiên dịch Thánh Kinh và sách giảng nghĩa đạo, sáng lập ra tờ Thánh Kinh Báo, quản lý nhà in Tin lành Hà Nội. Năm 1926 hai vị giáo sĩ này rất vui mừng thấy bản Thánh Kinh toàn bộ Việt ngữ lần đầu tiên được xuất bản và phát hành rộng rãi để mọi người được học lời Đức Chúa Trời bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Một công trình mất rất nhiều thời gian và tốn hao công sức đáng nhớ của ông là bộ Thánh Kinh Từ Điển bằng Việt ngữ, giúp ích khá lớn cho người muốn truy tầm học hỏi Thánh Kinh trong nhiều đề tài khác nhau. Dầu phải bị cầm tù tại Mỹ Tho (Tiền Giang) năm 1943, nhưng ông đã dành nhiều thì giờ và lao nhọc để hoàn tất bản thảo đồ sộ của cuốn sách này, và nó cuối cùng đã được xuất bản năm 1951 (in ronéo) và in typo tại Đà Lạt năm 1958.
Năm 1946, bà Cadman ngủ yên trong Chúa, và đến năm 1948 ông William Charles Cadman tục huyền với bà Anna. G. Kegerize. Trong khi về nước nghỉ hạn, ông vẫn luôn tận dụng các dịp lưu hành làm chứng để cổ động tài chánh cho công việc Chúa ở Việt Nam. Kết quả là ông có thể mua thêm máy in và công cụ trang thiết bị tối tân lúc bấy giờ cho cơ sở in ấn của Giáo hội.
Một lần trong trận chiến ác liệt giữa Việt và Pháp năm 1946, quân thực dân Pháp đã xông vào một nhà thờ ở Hà Nội nơi có 60 tín đồ đang dự nhóm ở đó, chúng định bắn vào những tín nhân hiền lành vô tội này, thì giáo sĩ William Charles Cadman đã đứng ra chận chúng lại và nói: “Nếu các ông muốn bắn họ xin bắn tôi trước!” Thế là bọn người hung hãn đó tháo lui. Giáo sĩ William Charles Cadman luôn luôn khiêm nhường nói rằng: “Nếu tôi được sanh ra làm người Việt Nam, thì chắc chức vụ tôi kết quả hơn”. Nói như vậy song chúng ta xét thấy thánh vụ của ông đạt nhiều thành quả hơn bất cứ ai hết.
Trong lúc tình hình chính trị ở Việt Nam có nhiều biến chuyển, ông William Charles Cadman định đem tất cả trang thiết bị của nhà in Tin lành ở Hà Nội chuyển lên Đà Lạt, thì thình lình ông lên cơn đau tim đột ngột vào ngày 30-11-1948 và qua đời ngày 7-12-1948. Trong di chúc trước khi về với Chúa, Giáo sĩ William Charles Cadman đã dâng hiến tất cả tài sản còn lại cho Hội Thánh Tin lành Việt Nam và tài sản đó đã được Giáo hội Tin lành dùng để lập ra Cô nhi viện Tin lành tại Hòn Chồng, Nha Trang.
Dầu hai vị giáo sĩ William Charles Cadman đã qua đi, nhưng sự nghiệp thuộc linh của hai vị vẫn còn đó. Tồn tại trong lòng của những tín hữu đã được cứu vớt qua công lao khó nhọc của hai đầy tớ tận trung tận hiến của Đức Chúa Trời vậy.