JUDSON, ADONIRAM
(1780-1846)
Adoniram Judson vốn sinh trưởng trong một gia đình Cơ Đốc; nhưng Judson đã mất đức tin mình khi bước chân vào học trường Cao đẳng và biến thành một người vô thần. Người bạn dẫn Judson vào con đường vô tín đã bị chết một cách kỳ dị, bất đắc kỳ tử. Từ đó Judson tỉnh ngộ, ăn năn và hết lòng tin thờ Chúa.
Tốt nghiệp trường Cao đẳng Andover, Judson bèn cưới vợ. Năm 1812 ông và vợ lên đường đi Ấn độ do Ủy ban truyền giáo Mỹ quốc (Giáo phái Congregation) đỡ đầu. Khi đang đi trên tàu, Judson có dịp nghiên cứu Tân Ước bằng Hy-lạp văn, ông bèn xác tín niềm tin mình cũng như chấp nhận lễ Báp-têm bằng hình thức nhận tay nhúng mình xuống nước theo Thánh Kinh dạy.
Vừa đến Ấn độ Judson bèn xin William Ward làm Báp-têm nhúng mình xuống nước cho ông và vợ ông. Rồi vợ chồng Judson từ chức giáo sĩ của Ủy ban truyền giáo Mỹ quốc và Myanma (Miến Điện) theo lời khuyên của giáo sĩ lừng danh William Carey năm 1813. Qua năm 1814 Giáo phái Baptist Mỹ quốc thành lập một Ủy ban truyền giáo và công nhận Judson là Giáo sĩ chính thức của Đoàn này ở Myanma, và họ đã trợ cấp cho ông.
Dầu Judson đã làm việc cật lực, nhưng mãi đến khoảng năm 1819 mới có một người bản xứ đầu tiên chịu Báp-têm. Năm 1823 Judson được phép đặt một trụ sở ở Ava để truyền bá Tin lành. Năm 1824, chiến tranh giữa Anh quốc và Myanma bùng nổ, Judson bị tình nghi là gián điệp nên bị nhà nước Myanma bắt cầm tù hai năm. Bà Judson đã can đảm vừa chăm sóc cho chồng bị tù, vừa lo cho các tín hữu ở đây, rồi bà cũng vận động để ông Judson được thả ra. Ít lâu sau bà Judson thình lình qua đời vì sốt rét của vùng nhiệt đới, năm 1826.
Năm 1834, Judson dịch xong Thánh Kinh sang tiếng Myanma. Cũng trong năm ấy ông tái hôn với Sarah Bana Boardman. Trong thời kỳ phục vụ Chúa ở hải ngoại, Giáo sĩ Judson chỉ về nước nghỉ hạn có 1 lần trong 2 năm 1845-1846 vì lý do sức khỏe.
Khi trở lại Myanma, Judson hoàn thành phần Anh – Myanma của bộ từ điển do ông biên soạn. Nhưng ông không còn sống để hoàn tất nốt phần Myanma – Anh của quyển từ điển đó, vì trên một chuyến đi nghỉ dưỡng sức, Judson đã về nước Chúa vì quá kiệt sức.
Theo những người viết lịch sử truyền giáo cho biết: kể từ Thánh Paolo là một nhà truyền giáo quán quân đến nay, chưa có Giáo sĩ nào vượt Adomiran Judson về lòng tận tụy với chức vụ, về tinh thần hiếu học, về đức chịu gian khổ, nguy hiểm và về đức thánh khiết, khiêm tốn.