The Lord Almighty. Éternel des Armées.
Trong Cựu Ước có 282 lần xưng Đức Chúa Trời là Đức Giê-hô-va Vạn quân; các sách tiên tri nói 246 lần, còn 36 lần nữa thì ở các sách khác. Trong Tân Ước chỉ có hai lần dùng đến mấy chữ đó:
1. Phao-lô dẫn lời trong Ês 1:9 (Rô 9:29).
2. Gia-cơ trách người giàu khinh rẻ đè nén kẻ nghèo (Gia 5:4); giống lời tiên tri trong Cựu Ước.
Mấy chữ “Giê-hô-va vạn quân” đó có ba nghĩa:
I. Hoặc chỉ về Chúa là Đấng dẫn dắt quân đội Y-sơ-ra-ên, vì người Y-sơ-ra-ên khi ra trận thường thấy Chúa dẫn dắt họ, khiến họ được thắng. Vả lại, trong chiến trận họ hằng đem hòm giao ước đi cùng, coi hòm giao ước dường như chỗ Chúa ngự vậy (ISa 4:3, 6, 7, 8; 5:1-; 6:1-). Sa-mu-ên không muốn dân chúng lập vua, vì có Chúa làm vua của họ rồi (ISa 8:20; 12:12). Vua Đa-vít nói với người Phi-li-tin rằng: “Ta nhơn danh Đức Giê-hô-va Vạn binh mà đến, tức là Đức Chúa Trời của đạo binh Y-sơ-ra-ên, mà ngươi đã sỉ nhục” (ISa 17:45).
II. Hoặc giải nghĩa chữ “quân” là các thiên sứ. Khi Giô-suê ở gần thành Giê-ri-cô thấy một thiên sứ cầm gươm đứng đối mặt. Giô-suê hỏi: “Ngươi là người của chúng ta, hay là người của kẻ thù nghịch chúng ta?”. Thiên sứ đáp: “Không, bây giờ ta đến làm tướng đạo binh của Đức Giê-hô-va” (Giê 5:13, 14). Kinh Thánh hằng nói các thiên sứ trở nên một toán quân lớn để hầu việc Chúa (IISa 24:16; ICác 22:19; IICác 6:17; Mat 26:53; Lu 2:13; Hêb 1:14).
III. Mấy chữ “Giê-hô-va Vạn quân” như có nói trong các sách tiên tri thì phạm vi rất rộng. Ý nói Ngài là Chúa muôn loài. Người Y-sơ-ra-ên lần lần tỉnh biết rằng Chúa là Đấng toàn năng, nên biết muôn vật đều phải hầu việc Đấng Tạo hóa. Thi-thiên chép: “Các từng trời rao truyền sự vinh hiển của Đức Chúa Trời” (Thi 19:1-6). Sách Quan-xét nói: “Những ngôi sao cứ theo đường mình mà đánh…” (Quan 5:20). Tiên tri cho Giê-hô-va Vạn quân là danh xưng rất lớn, rất đáng tôn, tiên tri chẳng những nhận Ngài là Chúa Toàn năng, mà lại là Đấng Chí thánh nữa. Vậy nên Ê-sai nói: “Thánh thay, thánh thay, thánh thay là Đức Giê-hô-va Vạn quân! Khắp đất đầy dẫy sự vinh hiển Ngài!” (Ês 6:3). Người Y-sơ-ra-ên đã lần lần hiểu rõ Chúa là Đấng thế nào, hai chữ “Vạn quân” đi theo sau khiến nghĩa nó cũng lần lần mà rộng ra thêm.
Tiến sĩ Scofield có chú thích về Giê-hô-va Vạn quân trong ISa 1:3:
Theo tiếng Hê-bơ-rơ thì Giê-hô-va Vạn quân là Jéhovah Sabaoth. Sabaoth chỉ có nghĩa là một hay là nhiều đạo quân, song đặc biệt nó chỉ về tranh đấu hay phục sự. Khi dùng danh đó thì gồm cả hai ý hiệp lại; Giê-hô-va là Chúa của (chiến sĩ) vạn quân. Cho nên, khi tỏ ra quyền năng, ấy là danh của Giê-hô-va, “Đức Giê-hô-va Vạn quân, chính Ngài là Vua vinh hiển” (Thi 24:10), vậy theo Cựu Ước, khi Y-sơ-ra-ên có cần, danh nầy mới được tỏ ra. Chẳng khi nào thấy danh đó trong 5 sách Môi-se, hoặc trong Giô-suê, hay Quan-xét, và ít khi trong các Thi-thiên; song Giê-rê-mi là tiên tri nói về sự xét đoán dân sự gần tới, thì ông dùng danh đó độ 80 lần; A-ghê trong hai đoạn dùng 14 lần, Xa-cha-ri trong đoạn 14 dùng độ 50 lần; Ma-la-chi dùng độ 25 lần. Khi rất cần, trước giả Thi-thiên hai lần chép “Đức Giê-hô-va Vạn quân ở cùng chúng tôi”, nhờ đó để an ủi lòng mình (Thi 46:7, 11). Có thể tóm tắt ý nghĩa và cách dùng danh nầy như sau:
1. “Vạn quân” là thuộc về trời. Trước hết chỉ về thiên sứ, song cũng có ý chỉ về dân Ngài khi cần có thể dùng đến cả quyền năng của Chúa hoặc của Trời (Sáng 32:1, 2; Ês 6:1-5; ICác 22:19; Lu 2:13-15).
2. Danh đặc biệt nầy chỉ về Chúa giúp đỡ dân Y-sơ-ra-ên và yên ủi họ trong kỳ bị chia ra và suy đồi (ICác 18:15; 19:14; Ês 1:9; 8:11-14; 9:12-19; 10:24-27; 31:4, 5; Aghê 2:4; Mal 3:16, 17; Gia 5:4).