Sách E-xơ-ra Book of Ezra.
Sách E-xơ-ra có mười đoạn. Ngày xưa, sách nầy với sách Sử ký và sách Nê-hê-mi là một quyển. Có lẽ ba sách đó do một người biên soạn ra. Về sau, văn sĩ đạo Do-thái chia ra làm ba sách; liệt E-xơ-ra và Nê-hê-mi vào hàng kinh điển thuần túy; còn sách Sử ký thì không phải. Khi sách Sử ký bị chia ra, thì câu cuối của sách, tức là IISử 36:21 nói về việc dân lựa chọn bị bắt làm phu tù khiến người thương xót; cho nên người ta đem hai câu đầu sách E-xơ-ra nối với hai câu cuối sách Sử ký nói về phục hưng để gợi niềm vui mừng. Về sau, khi đem sách Sử ký liệt vào hạng kinh điển, mà chưa gộp với E-xơ-ra và Nê-hê-mi làm một sách, lại không cắt bỏ câu đã nói, nên lời hai câu cuối ở đoạn cuối của sách Sử ký giống với lời ba câu đầu ở đoạn một sách E-xơ-ra.
Đại ý sách E-xơ-ra chia làm hai phần:
I. Đoạn 1 đến 6.– Phần nầy nói về việc E-xơ-ra và mọi người cùng trở về nước, sửa lại đền thờ.
1. Năm 538 T.C, năm thứ nhứt đời Si-ru, vua Ba-tư chiếm cứ Ba-by-lôn, ban chiếu chỉ xây lại đền thờ (Exơ 1:1-).
2. Kể tổng số những người được về nước và của lễ các trưởng tộc dâng (Exơ 2:1-).
3. Nhằm năm 537 T.C., thầy tế lễ và dân chúng lại xây bàn thờ, dâng của lễ. Qua năm sau, khởi công xây đền thờ (Exơ 3:1-).
4. Người Sa-ma-ri muốn cùng xây đền thờ, song người Do-thái không cho; họ bèn tìm cách ngăn trở công việc (Exơ 4:1-)
5. Năm 520 T.C, năm thứ hai đời vua Đa-ri-út, hai tiên tri A-ghê và Xa-cha-ri khuyên dân chúng làm việc xây cất (Exơ 5:1-5).
6. Tát-tê-nại, quan tổng đốc của xứ ở phía bên nầy sông, cùng với phe mình tâu lên vua Đa-ri-út về việc người Do-thái xây đền thờ. Vua tìm được chiếu chỉ cũ, bèn cho phép xây cất (Exơ 5:6; 6:12).
7. Xây xong đền thờ, làm lễ khánh thành giữ lễ Vượt qua (Exơ 6:13-22). Trong khoảng đoạn 6:1-; 7:1- được độ 60 năm không hề chép qua một việc.
II. Đoạn 7:1- đến 10.– Phần nầy nói về bản thân E-xơ-ra:
1. E-xơ-ra sanh năm 458 T.C., vâng chiếu chỉ trở về nước phục hưng tôn giáo (Exơ 7:1-).
2. Danh sách những người cùng về xây dựng đền thờ (Exơ 8:1-).
3. E-xơ-ra rất buồn rầu vì thấy nhân dân cưới người ngoại (Exơ 9:1-).
4. E-xơ-ra và Sê-ca-nia bàn với nhau cách bỏ thói xấu trong dân, về sau không hiểu tại sao chỉ kể những người cưới vợ ngoại bang, chứ không chép thêm một việc gì nữa (Exơ 10:1-).
Sách E-xơ-ra có nhiều chỗ chép theo sách khác, không phải nguyên văn là của ông E-xơ-ra viết ra.
a) Những lời ở 7:27; 9:15, trừ 8:25, 26 ra đều do chính E-xơ-ra biên soạn. Những lời trong Nê 9:6-10:36 dường như cũng dựa vào đó màviết ra.
b) Exơ 2:1-, 7:12-26 và 10:1- có thể trưng dẫn ở lịch sử đời xưa lưu truyền lại. Không thể khẳng định là chính tay E-xơ-ra chép ra.
c) Xét những lời ở 4:8-23; 5:1-6:15 thì không phải văn tự Hê-bơ-rơ, song là văn tự phương bắc, nên nhờ lịch sử lưu truyền của văn tự phương bắc còn lại.
Tóm lại, chỉ có Exơ 1:1-, 3:1-4:7, 4:24, 6:16, 7:11, và 8:35-36 là do chính tay nhà biên sử chép ra. Đó tức là nguồn của sách E-xơ-ra nầy.