GROTIUS, HUGO
(1583-1645)
Hugo Grotius, người được xem như một thần đồng, rất thông thái từ khi còn thơ ấu. Ông Grotius là chính khách và chánh án người Hòa Lan.
Hugo Grotius xuất thân trong một gia đình thuộc dòng dõi rất có ảnh hưởng. Năm 12 tuổi ông vào Đại học Leyden, liền bị thu hút mạnh bởi thuyết lý chủ nghĩa Nhân bản. Năm 15 tuổi ông đã du học Pháp. Từ đó ông bắt đầu quan tâm đến Thần học và nghiêng về thuyết Arminius. Năm 1613 ông qua Anh Quốc và yết kiến vua James I. Lúc trở về Grotius bị ông hoàng Maurice của phe Calvin bắt bớ và bị tù. Ông trốn thoát và sang Paris.
Năm 1631, khi trở về Hòa Lan liền bị lưu đày trục xuất và qua Đức Quốc. Năm 1635 ông trở lại Paris làm Đại sứ cho bà Christian, Nữ hoàng Thụy Điển.
Bị ảnh hưởng của học thuyết Khắc kỷ, Grotius chủ xướng rằng toàn vũ trụ đều ở dưới sự điều khiển của luật thiên nhiên hợp lý. Về phương diện con người, thì luật thiên nhiên này là sự kết tập các quy luật buộc phải hướng theo bản tánh cần yếu của nó. Luật thiên nhiên rất có hiệu lực và bất biến. Con người khác biệt loài vật bởi những khát vọng của mình trong vấn đề phối hợp, trầm lặng, sống tập thể với đồng loại mình, và bởi sức mạnh thì thành các nguyên tắc chung. Sở dĩ con người sống bình hòa an vui với đồng loại là nhờ giữ đúng một số quy luật như giữ đúng lời hứa công nhận sự bình đẳng, bình quyền, nhất phu nhất phụ, tôn trọng hôn nhân, trách nhiệm cha mẹ…
Lý thuyết này là nguyên tắc hay trình độ của đạo đức, luân lý đáp ứng biệt lập khỏi Giáo hội và Thánh Kinh, là một Tân Âu châu thời bấy giờ đòi hỏi. Dĩ nhiên là các chính phủ, những vua chúa, xã hội, dân chúng lúc ấy chịu ảnh hưởng và sống theo quy luật hẹp hòi khá mạnh mẽ.