Khảo cổ Kinh Thánh · thời đền thờ thứ hai · Giê-rê-mi 8:22; Sáng-thế Ký 37:25

Rơi xuống cống

Thời đền thờ thứ hai, một con đường lát đá lớn chạy từ hồ Si-lô-ê lên Núi Đền; khách hành hương đi trên con đường ấy vào các kỳ lễ. Dưới mặt đường
có một cống thoát nước chính của Giê-ru-sa-lem. Khi các nhà khảo cổ ở Thành Đa-vít sàng ướt đất lấy từ lòng cống, họ tìm được một viên thạch anh tím
nhỏ, dài chừng một xăng-ti-mét, mặt đá được chạm. Phát hiện được công bố năm 2022.

Hình chạm trên đá

Viên đá có lẽ từng gắn trên một chiếc nhẫn. Hình chạm là một con chim — có thể là chim bồ câu — đứng cạnh một nhành cây có năm trái. Các nhà nghiên
cứu cho rằng đó có thể là cây nhũ hương (balsam), một loại cây quý mà người La Mã và Do Thái thời ấy rất trọng. Cũng có thể người chủ đánh rơi
viên đá khi chiếc nhẫn bị gãy giữa đám đông trên đường lên đền thờ.

Nhũ hương của xứ Giu-đê

Theo các tác giả cổ như Josephus, Pliny và Strabo, cây nhũ hương nổi tiếng nhất mọc ở Giê-ri-cô và Ên-ghê-đi, gần Biển Chết. Nhựa của nó đắt hơn
bạc, dùng làm dầu thơm và thuốc. Vua Hê-rốt giữ những vườn nhũ hương này như của báu. Ở Ên-ghê-đi, một văn khắc trên sàn nhà hội cổ còn rủa sả ai
“tiết lộ bí mật của thành” — nhiều người nghĩ đó là bí quyết trồng và chế nhũ hương.

Nhũ hương trong Kinh Thánh

Kinh Thánh nhắc đến nhũ hương từ rất sớm: đoàn lái buôn Ích-ma-ên mua Giô-sép chở “thuốc thơm, nhũ hương và một dược đương đem đi đến xứ Ê-díp-tô”
(Sáng-thế Ký 37:25). Ga-la-át, bên kia sông Giô-đanh, nổi tiếng vì nhũ hương chữa bệnh. Vì vậy Giê-rê-mi than: “Trong Ga-la-át há chẳng có nhũ hương
sao? Há chẳng có thầy thuốc ở đó sao? Vậy thì làm sao mà bịnh con gái dân ta chẳng chữa lành?” (Giê-rê-mi 8:22). Các học giả chưa chắc nhũ hương
Ga-la-át thời Giê-rê-mi có phải cùng một cây với nhũ hương Giê-ri-cô thời Hê-rốt hay không; nhưng cả hai đều là thứ thuốc quý nhất của xứ.

Ý nghĩa

Một viên đá nhỏ rơi xuống cống cho thấy đời sống của những người hành hương bình thường lên đền thờ. Còn câu hỏi của Giê-rê-mi thì vẫn còn đó: thuốc
quý có sẵn mà bệnh không lành, vì dân sự không chịu đến cùng Đấng chữa lành thật.

Tham khảo: HoiThanh.com — ‘Cây Nhũ Hương’ Quý Hiếm Trong Kinh Thánh Được Khắc
Trên Con Dấu Thạch Anh Tím 2000 Năm Tuổi; Wikipedia — Balm of Gilead. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.