Khảo cổ Kinh Thánh · kh. 880 – 960 SC · Thi-thiên 119:89; Ma-thi-ơ 5:18

Một cuốn sách nghìn năm

Codex Sassoon là một bộ Kinh Thánh Hê-bơ-rơ chép tay trên giấy da, khổ lớn, nặng khoảng mười hai ký. Định tuổi bằng carbon cho thấy nó được làm khoảng năm 880–960 SC,
có lẽ ở xứ Pa-lét-tin hoặc Sy-ri. Sách chép gần đủ cả hai mươi bốn sách của Kinh Thánh Hê-bơ-rơ (tức ba mươi chín sách Cựu Ước của chúng ta), chỉ mất một số tờ. Mỗi
trang có ba cột chữ, có đủ dấu nguyên âm, dấu ngâm đọc, và ghi chú bên lề của các nhà Ma-sô-rết — những học giả Do Thái chuyên gìn giữ bản văn Kinh Thánh.

Cuộc hành trình của cuốn sách

Một ghi chú trong sách cho biết nó từng được bán cho một người tên Khalaf con Áp-ra-ham, rồi về sau được dâng cho nhà hội ở thị trấn Makisin (đông bắc Syria ngày nay).
Khi thị trấn bị tàn phá vào thế kỷ 13, sách được gửi giữ cho người khác và lưu lạc nhiều trăm năm. Năm 1929, nhà sưu tập David Solomon Sassoon mua được — vì thế nó
mang tên ông. Sau đó sách qua tay một quỹ hưu trí ở Anh rồi một nhà tài phiệt Thụy Sĩ. Tháng 5 năm 2023, sách được nhà đấu giá Sotheby’s ở New York bán với giá 38,1
triệu đô-la; người mua tặng nó cho Bảo tàng Dân tộc Do Thái (ANU) ở Tel Aviv, nơi nó được trưng bày cho công chúng.

Vì sao quý?

Trước khi các cuộn sách Biển Chết được tìm thấy năm 1947, những bản Kinh Thánh Hê-bơ-rơ cổ nhất được biết đều thuộc thế kỷ 9–11. Codex Aleppo (khoảng năm 930) là bản
nổi tiếng nhất, nhưng đã mất khoảng bốn phần mười trong cuộc bạo loạn năm 1947. Codex Leningrad (năm 1008) còn trọn vẹn nhưng muộn hơn. Codex Sassoon vì vậy là một trong
những bản gần trọn vẹn cổ nhất còn lại. Khi so với các cuộn sách Biển Chết cổ hơn cả ngàn năm, các học giả thấy bản văn Cựu Ước được chép lại hết sức trung thành.

Ý nghĩa

Đức Chúa Jêsus phán: “đương khi trời đất chưa qua đi, thì một chấm một nét trong luật pháp cũng không qua đi được cho đến khi mọi sự được trọn” (Ma-thi-ơ 5:18). Từng
dấu chấm nhỏ trong Codex Sassoon là công lao của những người sao chép tỉ mỉ qua nhiều thế hệ. Qua họ, Đức Chúa Trời đã gìn giữ lời Ngài, như Thi-thiên chép: “Hỡi Đức
Giê-hô-va, lời Ngài được vững lập đời đời trên trời” (Thi-thiên 119:89).

Tham khảo: HoiThanh.com — Cuốn Kinh Thánh Tiếng Hê-bơ-rơ Cổ Nhất Được Bán Với Giá 38 Triệu Đô
La Tại Sotheby’s; Wikipedia — Codex Sassoon. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.