Khảo cổ Kinh Thánh · kh. 100 TC · Giữa hai giao ước

Một trang trại còn nguyên như lúc bị bỏ lại

Các nhà khảo cổ Israel khai quật một trang trại ở Ga-li-lê có niên đại hơn 2.100 năm, từ thời các vua nhà Hasmonean. Điều làm họ
ngạc nhiên là đồ đạc vẫn còn ở đúng chỗ: chum, bình, nồi nấu, dụng cụ làm việc nằm rải trên nền nhà, như thể những người ở đây đã
phải bỏ đi vội vàng trước một mối nguy sắp ập đến — có thể là chiến tranh — và không bao giờ trở lại.

Nhà Hasmonean là ai?

Sau cuộc khởi nghĩa của nhà Mác-ca-bê chống vua Sê-lơ-xít An-ti-ốt IV (khoảng 167–164 TC), dòng họ này trở thành các thầy tế lễ
thượng phẩm kiêm vua cai trị một nước Do Thái độc lập, gọi là nhà Hasmonean (142–63 TC). Dưới thời Giăng Hyrcanus và A-rít-tô-bu-lơ
I (cuối thế kỷ 2 TC), vương quốc mở rộng lên miền bắc; Ga-li-lê có thêm nhiều làng Do Thái. Năm 63 TC, tướng La Mã Pom-pê chiếm
Giê-ru-sa-lem, chấm dứt nền độc lập ấy.

Ga-li-lê trước thời Chúa Jêsus

Những trang trại như thế cho thấy đời sống của người Do Thái ở Ga-li-lê ít thế hệ trước khi Chúa Jêsus ra đời: trồng lúa, ô-liu,
nho, chăn nuôi, giữ luật thanh sạch. Đó chính là vùng quê mà sau này Chúa Jêsus lớn lên và đi khắp nơi giảng dạy, dùng những hình ảnh
quen thuộc như người gieo giống, cây nho, kho lúa trong các ví dụ của Ngài (Ma-thi-ơ 13:3-8).

Ý nghĩa

Thời “giữa hai giao ước” thường bị bỏ qua vì Kinh Thánh không chép, nhưng khảo cổ học giúp ta thấy Đức Chúa Trời vẫn đang chuẩn bị
mọi sự cho đến khi “kỳ hạn đã được trọn” để Con Ngài giáng sinh (Ga-la-ti 4:4).

Tham khảo: HoiThanh.com — Các Nhà Khảo Cổ Israel Khám Phá Ra Trang
Trại Ga-li-lê 2.100 Năm Tuổi…; Wikipedia — Hasmonean dynasty. Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.