Khảo cổ Kinh Thánh · kh. 230 SC · III Giăng 1:2

Một lá thư giữa hai anh em

Trong bộ sưu tập giấy cói của Đại học Basel (Thuỵ Sĩ) có một lá thư mang số P.Bas. 2.43, từ Ai Cập, viết khoảng những năm 230 SC.
Năm 2020, giáo sư sử học cổ đại Sabine Huebner công bố nghiên cứu cho thấy đây là thư riêng của một Cơ Đốc nhân cổ nhất từng được biết,
ngoài các thư trong Tân Ước. Người viết là Arrianus, gửi cho anh (hoặc em) mình là Paulus.

Chuyện đời thường

Nội dung thư rất bình thường: chuyện gia đình và công việc làm ăn — như mọi lá thư của người xưa. Điều đặc biệt nằm ở
câu kết: Arrianus cầu chúc người nhận được mạnh khoẻ “trong Chúa”, và chữ “Chúa” được viết tắt theo lối các Cơ Đốc nhân dùng khi chép
Kinh Thánh (gọi là nomina sacra, “danh thánh”). Cách viết ấy cho thấy người viết là Cơ Đốc nhân. Tên Paulus — tên của sứ đồ
Phao-lô — cũng phổ biến trong các gia đình tin Chúa thời ấy.

Cơ Đốc nhân giữa xã hội

Lá thư còn cho thấy gia đình Arrianus thuộc tầng lớp khá giả, có người làm chức việc trong thành phố — trong khi lúc ấy Hội Thánh
chưa được hoàng đế La Mã công nhận và cuộc bắt bớ lớn dưới thời hoàng đế Decius sắp xảy ra (năm 250). Vậy mà các tín hữu vẫn sống
công khai, giữ đức tin trong những việc hằng ngày.

Ý nghĩa

Lời chúc “trong Chúa” của Arrianus làm ta nhớ lời sứ đồ Giăng viết cho Gai-út: chúc người được thịnh vượng và khoẻ mạnh, cũng như
linh hồn người được thịnh vượng (III Giăng 1:2). Đức tin của Hội Thánh đầu tiên không chỉ ở trong nhà thờ, mà thấm vào cả những lá thư
gửi người thân.

Tham khảo: HoiThanh.com — Tìm Thấy Bức Thư Cơ Đốc Nhân 1.700 Năm Tuổi –
Bức Thư Cổ Nhất Ngoài Kinh Thánh; Đại học Basel (2020). Bài do Nhu Liệu Thánh Kinh biên soạn.