Nơi cao

Các dân tộc từ hồi rất sớm, thường lập bàn thờ và nơi thờ lạy trên những nơi cao dễ thấy. Kinh Thánh thường nói đến thói tục chung đó luôn (Ê-sai 65:7; Giê-rê-mi 3:6; Ê-xê-chi-ên 6:13; 18:6; Ô-sê 4:13), nhiều nhứt về các nơi cao của dân Mô-áp (Ê-sai 15:2; 16:12; Giê-rê-mi 48:35). Cả đến Áp-ra-ham cũng lập bàn thờ cho Đức Giê-hô-va trên một núi gần Bê-tên (Sáng 12:7,8; so 22:2-4; 31:54) tỏ rằng thói quen đó là vô tội và tự nhiên; dầu sau người ta pha lộn với sự thờ cúng thần tượng (Dân 23:3), nhưng tự mình lạm dụng những lùm cây biệt riêng làm nơi thờ lạy (Ô-sê 4:13). Dầu vậy, nếu hết thảy các lùm cây và nơi cao đều trở nên nơi thờ phượng chính, nhứt là tại các xứ đã bị ô uế bởi tội thờ đa thần, thì rất nguy hiểm cho sự thờ phượng Đức Chúa Trời duy nhứt cách thuần túy. Bởi vậy nên Luật Môi-se cấm rất tỏ tường (Phục 12:11,14), và cũng truyền rất gắt phải hủy những nơi thờ hình tượng trong xứ Ca-na-an (Lê 26:30; Dân 33:52; Phục 33:29). Mạng lệnh đó có tính cách lo tương lai và không thi hành cho đến chừng các chi phái đã ăn ở trong xứ Chúa hứa.

Vậy ta thấy cả Ghê-đê-ôn và Ma-nô-a lập bàn thờ trên nơi cao theo lời Chúa dặn (Quan 6:25,26, 13:16-23). Và theo sách Các quan xét thì rõ ràng luật Môi-se về vấn đề nầy dường như hoàn toàn bị quên và không dùng đến. Lại còn lạ hơn, thấy luật nầy hoàn toàn bị xóa bỏ trong thời kỳ lâu hơn về sau, là khi không có lý nào rõ hơn mà phạm luật đó: như Sa-mu-ên tại Mích-ba (ISa-mu-ên 7:10) và Bết-lê-hem (16:5), Sau-lơ tại Ghinh-ganh (13:9), tại A-gia-lôn (14:35), bởi Đa-vít (ISử-ký 21:26), Ê-li trên núi Cạt-mên (ICác-vua 18:30), và bởi các tiên tri khác (ISa-mu-ên 10:5).

Dầu không giải nghĩa đủ, nhưng có thể biết sự thờ các nơi cao có tổ chức và phổ thông gần hết xứ Giu-đa, chẳng những trong thời kỳ Sa-lô-môn và sau nữa (ICác-vua 3:2-4). Những nơi thờ phượng từng địa phương đó, dầu trái với luật về chỉ có một nơi thánh, Giê-ru-sa-lem để thờ Ngài, nhưng rất tiện lợi vì khỏi phải đến Giê-ru-sa-lem dự các lễ thường niên, và có khi đường đi nguy hiểm và mệt nhọc (IICác-vua 23:9). Nhiều vua tin kính Giu-đa, vì nhu nhược hoặc không hiểu, nên không phá sự thờ phượng Chúa trong các nơi địa phương, dầu thử ngăn trở dùng các nơi đó thờ lạy tà thần. Cuối cùng vua Ê-xê-chia hết sức bài trừ thói quen đó (IICác-vua 18:4,22), cả xứ Giu-đa và Y-sơ-ra-ên (IISử-ký 31:1), nhưng thói quen đó lớn lên mau chóng lắm đến nỗi cuộc cải chánh đó phải đợi đến đời vua Giô-si-a mới hoàn thành (IICác-vua 23:) cả Giê-ru-sa-lem và miền xung quanh (IISử-ký 34:3). Sau đời Giô-si-a không chép về các nơi cao thờ phượng Đức Giê-hô-va nữa.

Lên đầu trang