Tìm kiếm

Lời Chúa cho bạn hôm nay:

OpenBible Hỡi Anh em, tôi nhơn danh Đức Chúa Jêsus Christ chúng ta, khuyên anh em thảy đều phải đồng một tiếng nói với nhau, chớ phân rẽ nhau ra, nhưng phải hiệp một ý một lòng cùng nhau. 1 Cô-rinh-tô 1:10

Eusebius Of Caesarea

EUSEBIUS OF CAESAREA

(260-340)

Có 5 vị mang tên Eusebius, chúng ta cần phân biệt mỗi khi nghiên cứu về thân thế và sự nghiệp thuộc linh của họ. Tôi xin ghi chép theo thứ tự thời gian năm sinh của mỗi vị.

Người đầu tiên là Thánh Eusebius, là Giám mục Hội Thánh Caesarea, đồng thời là vị Giáo phụ đáng kính của Hội Thánh này. Eusebius có hai cụm năm sanh được biết: 260-340 SC và 263-339 SC. Sanh quán của ông ở Palestine. Ông đã cùng với gia đình lên đường đi lánh nạn để tránh cơn bách hại khốc liệt đang diễn ra cho Hội Thánh lúc đó. Ông cũng đã chứng kiến nhiều trường hợp tử vì đạo cách oai hùng tại Ai cập, và bản thân ông cũng bị tù tội vì cớ quyết giữ đức tin của mình.

Eusebius là học trò của Pamphilius, một giáo sư khét tiếng bấy giờ. Ông được truyền đạt cho giáo thuyết của Giáo phụ Origen (Một tác giả khác nói ông là học trò của Origen?). Sau khi Pamphilius qua đời, ông đã trốn qua Ti-rơ vì Hội Thánh lúc này đang bị khủng bố nặng nề. Khi qua Ai cập ông cũng chẳng được yên thân, ông bị bắt cầm tù trong 4 tháng. Trong hai năm 313-314 ông làm Giám mục ở Caesarea, xứ Palestine. Trong giai đoạn Giáo hội có sự tranh chấp giáo lý với phe Arius thì ông Eusebius đứng về phía ôn hòa. Tại Giáo Hội Nghị Nicea, ông có soạn thảo một bản Tín điều nghiêng về phe nhượng bộ, không dùng từ "HOMMUSIOS" (Đồng thể yếu với Cha) nên bị Hội nghị này khai trừ. Vì đa số các vị đại biểu đã biểu quyết công nhận Tín điều Nicea Greed. Nhưng sau đó Eusebius đã tra xét cẩn thận và công khai lên án Arius và cho rằng giáo thuyết Arius chủ trương là sai lạc hẳn Thánh Kinh. Ông từ bỏ ý kiến thoái bộ bảo hòa trước kia. Ông đã ủng hộ cho việc lưu đày Giám mục Thánh Athanasius tại Hội nghị ở Ti-rơ năm 325 SC.

Năm 331 ông được mời giữ chức Giám mục ở Antioche, nhưng ông không nhận. Năm 335 ông có cơ hội tham dự Hội nghị ở Ti-rơ và lễ cung hiến Nhà thờ Phục sinh ở Giê-ru-sa-lem. Cùng trong năm đó ông được hoàng đế Constantine I triệu vời đến giữ chức cố vấn cho Hoàng đế về vấn đề Athanasius, rồi làm trưởng ban tôn giáo cố vấn cho hoàng đế, rồi cứ giữ chức vụ quan hệ này cho đến mãn đời. Ông đã trở thành bạn chí thân của hoàng đế Constantine I nữa, người mà sau này ông đã soạn nhiều bài diễn văn ca tụng có tính cách đề cao ông ta. Eusebius là vị Giám mục rất chú trọng phần tổ chức và rất có biệt tài về hành chánh và là điển hình trên lãnh vực này ở thế kỷ thứ 4.

Giám mục Eusebius là tác giả của nhiều công trình soạn ra các sách rất công phu, nhất là bộ Chronics (Sử ký) của ông gồm 10 quyển, là một tác phẩm được xem như hoàn tất sớm nhất vào khoảng năm 303 (hoặc 311 SC). Nhưng có nhiều tập tư liệu được ông thêm vào những câu chuyện từ năm 324 SC, kể lại cuộc đắc thắng sau cùng của người bạn đế vương mà ông hằng ngưỡng mộ là hoàng đế Constantine đại đế. Đây cũng là bộ sử ký về hàng giáo phẩm. Nó trở thành nguồn tư liệu rất phong phú cho các bộ lịch sử Hội Thánh từ đời các Sứ đồ cho đến thời đại của ông. Tuy vậy ông ít nói về tình hình sinh hoạt các Hội Thánh ở Tây phương. Ngoài ra còn có những sách vở biện luận cho Cơ Đốc giáo đã trực tiếp chống lại các ngoại giáo, những bức thư liên quan đến Thánh Kinh và Thần học.

Eusebius cũng trở thành đề tài tranh luận việc thừa kế của các Giám mục và các giáo sư trong Hội Thánh từ thời các sứ đồ, các phe tà giáo, những sự khổ nạn của người Y-sơ-ra-ên, những cơn bức hại và sự hi sinh vì Đạo của các Cơ Đốc hữu. Ông còn thuật kể lại các truyền thuyết về các tác giả Thánh Kinh Tân Ước, cùng những chi tiết về việc kinh điển của Thánh Kinh.

Bút pháp của Eusebius mang đặc chất rườm rà, khó hiểu. Dầu vậy các tác phẩm của ông được đánh giá là những tư liệu quý hiếm từ khi các bản sao của chúng được bảo tồn tránh khỏi các sự hủy hoại đối với thời gian, trong khi những công trình khác bị lạc mất. Có nhiều cứ liệu trong bộ sử ký của ông được coi là những trích dẫn dài từ các tác giả trước đó. Là một tác giả thận trọng, Eusebius không dễ tin các tư liệu và cũng không dễ bị chỉ trích phê bình. Ông không chứa đựng những phép lạ nào còn nghi vấn. Nhưng nhiều ý kiến công bình cho rằng hầu hết các nguồn tài liệu có được của ông xứng đáng được tin và nghiên cứu.

Mặc dầu Eusebius không phải là sử gia đầu tiên của Hội Thánh Cơ Đốc (vì Hegesippus và Julius, người Phi châu được xem là trước ông ở trong địa hạt này; nhưng những công trình của họ chỉ là những mảnh bị rách rời ra còn xót lại mà thôi). Eusebius vừa đặt ra khuôn mẫu cho các sử gia tương lai của Hội Thánh, vừa được rộng rãi các tác giả về sau tham khảo, chẳng hạn như hai ông Jerome và Bede the Venerable. Ông cũng là tác giả của một số sách hữu ích khác như:

- Các nhà Thần học ở Palestine, tức thời kỳ Hội Thánh ở dưới thác lũ tàn diệt của nhà độc tài Diocletian (303-310 SC)

- Tiểu sử đời Hoàng đế Constantine I.

- Lời phản bác Hierocles - là lời tranh biện với thống đốc ngoại giáo ở Bythinia.

- Mở đường cho Tin lành.

- Giải trình Tin lành thuần túy.

Như trên đã nói, bộ sử ký 10 tập được ông biên chép rất tỉ mỉ, đã nâng ông lên một soạn giả có tầm vóc lớn.

Các nhà chép sử còn cho biết, cuộc càng quét Cơ Đốc giáo đương lúc Eusebius mà hoàng đế Diocletian nhắm tàn phá Hội Thánh là cuộc khủng bố sau cùng mà bọn La mã đế quốc đã hết sức cố gắng trong tuyệt vọng hòng xóa sạch ảnh hưởng Đạo Chúa khỏi phạm vi toàn đế quốc. Mục tiêu chính mà chúng đặt ra là vơ vét đốt sạch cả Thánh Kinh của Cơ Đốc giáo. Trải qua 10 năm các cán bộ, binh lính nhà nước đi lùng sục tìm kiếm khắp nơi và đem Lời Chúa ra thiêu hủy ở các chợ hay quãng đường đông đúc người.

Eusebius sống cho tới đời trị vì của hoàng đế Constantine đệ nhất, là người rất có thiện cảm với Cơ Đốc giáo. Chính Eusebius đã được vị hoàng đế hảo tâm này cho sao chép 50 bản Thánh Kinh ra trên các loại giấy da tốt nhất, rồi đem phân phối cho các Hội Thánh nằm trong địa bàn thủ đô Constantinople. Các bản Thánh Kinh này do các thư ký khéo tay viết. Nhà vua cũng dành hai xe ngựa tốt nhất của triều đình chuyên chở các Thánh Kinh này đi.

Thánh Eusebius chấm dứt cuộc hành trình trên đất về an nghỉ trong Nước Trời năm 340 SC, thọ 80 tuổi.

"Thiên hạ dùng sự giả dối bắt bớ tôi... Các điều răn Chúa là Thành tín, hỡi Đức Chúa Trời, Lời Ngài được vững lập đời đời trên trời"

(Thi thiên 119:86,Thi thiên 119:89)